Enige tijd geleden ben ik overgestapt van Ubuntu Lucid Lynx 10.04 naar Debian Testing (Wheezy). Ik had hiervoor verschillende redenen:
- Ubuntu Lucid is een versie met langetermijnondersteuning en pas anderhalf jaar oud. Toch merkte ik dat ik steeds meer derde partij software bronnen moest toevoegen om bepaalde applicaties up to date te houden. De backport bronnen waren lang niet voldoende. En ieder half jaar upgraden naar een nieuwe release zie ik allang niet meer zitten. Daarom was ik op zoek naar een zgn “rolling distro”, een distributie die je maar een keer hoeft te installeren en die zichzelf (in theorie althans) tot in de oneindigheid up-to-date houdt. Debian Wheezy is zo’n rolling distro en de software is recenter dan die op Ubuntu Lucid.
- Sinds ruim een jaar wordt de oude Gnome2 desktop omgeving (DE) niet meer verder ontwikkeld. Jammer, want die Gnome2 omgeving vond ik erg soepel werken. De vervangende DE’s zijn Gnome Shell voor de meeste distributies en Unity voor Ubuntu. Dat zijn DE’s die, net zoals Windows 8, op de launcher software voor tablets zoals bv Google’s Android en Apple’s iOS lijken. Ubuntu vindt dat Unity uiteindelijk op tablets / smart TV’s / telefoons en desktop computers moet gaan draaien. Voor de desktop computer zie ik niet veel in de nieuwe DE’s, voor de tablet wel. Toch vrees ik dat Ubuntu Unity nooit Android of iOS van de troon zal kunnen stoten. Unity zou pas in 2014 helemaal klaar zijn en dat is misschien wel veel te laat.
Afbeelding: Gnome Shell
NOG NIET UITONTWIKKELD
De Unity / Gnome Shell DE’s zijn dus nog lang niet uitonwikkeld:
-De DE’s zijn nog amper op een eenvoudige manier naar smaak aan te passen.
-Ik zoek en klik me een ongeluk om applicaties te vinden.
-Ik maak meer kilometers met de muis dan me lief is.
-Ik wordt kriegel van de in en uitzoomende vensters op een groot scherm.
-Het zoeken naar applicaties in het tekstveld is net een soort terminal met tab-completion.
-Onhandige global menu’s en overlay scrollbars in Unity.
-Last but not least: de DE’s zijn traag, en vereisen 3D hardware.
Ik heb ook het geheugengebruik tussen de verschillende DE’s eens gemeten (Gnome Systeemmomnitor op een clean install van Ubuntu Oneiric in VirtualBox):
LXDE: 140MB
XFCE:159MB
Gnome Classic: 187MB
Unity 2D: 244MB
Unity: 255MB (sterk fluctuerend tot soms wel 400MB)
Het feit dat deze DE’s nu al standaard in de meeste distro’s voor desktop computers worden geintegreerd kan ik dan ook niet helemaal volgen.
En dus werd het zaak om naar een alternatieve DE te gaan zoeken. Ubuntu heeft die andere DE’s ook, maar de aandacht voor de ontwikkeling van Unity gaat waarschijnlijk ten koste van nogal wat long-standing bugs die maar niet worden opgelost. Ik heb toch gemerkt dat bij iedere nieuwe versie er weer een aantal bugs ingeslopen waren en dat oude bugs niet waren opgelost (plymouth, ureadahead, gnome-applets race conditions), ook in LTS versies worden bugs niet altijd opgelost. Verder heb ik niets aan meegeleverde bloatware als de Ubuntu Music Store, Ubuntu One, Software Center met betaalde apps etc. Dat zijn de eerste pakketten die ik verwijder na een fresh install van Ubuntu. Daarom ben ik ook meteen maar naar andere distro’s op zoek gegaan, die uiteraard ook weer de nodige bugs bleken te bevatten…
Afbeelding: XFCE 4.8
Ik kwam jammer genoeg tot de conclusie dat er momenteel geen ene DE is die de balans biedt tussen functionaliteit en gebruiksgemak die Gnome2 heeft. KDE is nogal zwaar, LXDE is te spartaans, XFCE ziet er lelijk uit en heeft wat bugs. Uiteindelijk vond ik toch XFCE het meest geschikte alternatief, het is lichtgewicht, heeft redelijke functionaliteit en komt het dichtst in de buurt van Gnome2.
NIET VOOR DE LEEK
Debian Testing is absoluut ongeschikt voor de leek, je moet echt verstand van zaken hebben om het goed aan de praat te krijgen. Er ging namelijk nogal wat mis tijdens de installatie en ook het tweaken nadien had behoorlijk wat voeten in aarde. Voor de leek is Ubuntu nog steeds te prefereren. Voor meerdere computers: Als je een Debian testinstallatie eenmaal goed aan de praat hebt kun je die misschien het best klonen (let wel op de partitionering, of pas fstab nadien aan via een live CD). Linux is redelijk “hardware agnostic” in tegenstelling tot Windows en klonen geeft meestal weing problemen.
De installatie/configuratie van Debian Wheezy met XFCE op een rijtje:
DE DEBIAN INSTALLER
- De grafische installer pakte muis en keyboard niet, dus moest ik de text-based installer gebruiken.
- Voordeel van de Debian install vergeleken met Ubuntu zijn de uitgebreide opties, de partitionerings-tool werkt veel sneller dan bij Ubuntu, handig als je veel partities hebt. De partitionerings-tool kon echter de koppelpunten voor NTFS partities niet aanpassen.
- Na installatie had GRUB (de bootloader) de Windows partities niet gevonden. Dat moest worden gerepareerd op de commandoregel door in te loggen als root en het uitvoeren van:
update-grub
NOOT: Wees niet te zuinig met het toewijzen van schijfruimte voor de root of /var partitie. Zorg ervoor dat je ten alle tijde 2GB of meer vrij houdt op de /var partitie, en als je geen aparte /var partitie hebt moet je diezelfde ruimte vrij hebben op de root partitie. Dit in verband met de updates. Stel je bent een maand op vakantie geweest en er staat een enorme berg updates klaar. Dan heb je die schijfruimte hard nodig… Een root partitie van 10GB is voldoende, voor een /var partitie zou 3GB genoeg moeten zijn.
GEEN X NA INSTALLATIE
- Na de installatie werd de grafische omgeving niet gestart. Toch was de open source nouveau (NVidia) driver geinstalleerd en geconfigureerd in /etc/X11/xorg.conf. Ook startx op de commandoregel deed niks. Ik heb dit opgelost door in te loggen als root en de non-free NVidia drivers te installeren:
apt-get install nvidia-kernel-dkms nvidia-settings nvidia-xconfig
Verdere configuratie deed ik door mijn oude xorg.conf uit de Ubuntu installatie naar de Debian installatie te kopieren.
Na een reboot kreeg ik met startx een geheel zwart scherm. Dat bleek de OpenBox windowmanager te zijn die een menu’tje gaf door rechts te klikken. Om de een of andere reden was er geen display manager geinstalleerd. Dit moest worden opgelost met:
apt-get install gdm3
Deze problemen met X vond ik dusdanig vreemd dat ik aan mezelf begon te twijfelen. Het zou kunnen dat ik tijdens de installatie per ongeluk de “Desktop Environment” optie heb uitgeschakeld…
GEEN GELUID
Ook het geluid werkte niet out-of-the-box. Na wat rommelen met de XFCE mixer en een reboot werkte het pas…
GEEN SCANNER
Mijn Epson V100 Photo Scanner wilde ook niet meteen werken. Na het updaten van de benodigde non-free Avasys drivers voerde ik een
scanimage -L
uit, en na een herstart werkte de scanner.
ROOT TOEGANG VEREENVOUDIGEN
Debian gebruikt standaard “su” in plaats van “sudo” om root toegang te leveren. Het telkens invoeren van een root wachtwoord vind ik vrij irritant. Omdat op te lossen kun je (als root) de inhoud van het bestand “/etc/su-to-rootrc” aanpassen naar
SU_TO_ROOT_SU=sudo
Daarna de regel
%sudo ALL=(ALL) NOPASSWD: ALL
aan het bestand “/etc/sudoers” toevoegen.
Vervolgens voer je het commando
/usr/sbin/usermod -a -G "sudo" "naam_gebruikersaccount"
uit voor ieder gebruikersaccount dat zonder wachtwoord root toegang mag krijgen.
Sommige menu-starters maken nog gebruik van gksu om programma’s met root toegang te starten, waardoor je toch weer een wachtwoord in moet voeren. Om dat aan te passsen kun je met:
grep "Exec=gksu" /usr/share/applications/*.desktop
bekijken welke starters nog gebruik maken van gksu.
Via de grafische menubewerker (alacarte) kun je vervolgens voor de desbetreffende starters “gksu” vervangen door “su-to-root -c”
Sommige tray icons, zoals die van update-notifier, werken dan nog steeds met gksu, daar heb ik nog geen oplossing voor gevonden. Tips zijn welkom…
COMMAND-NOT-FOUND
Tijdens het verkeerd intypen van een shell commando kreeg ik een melding dat de update-command-not-found database niet gevonden werd:
Could not find the database of available applications, run update-command-not-found as root to fix this
Dat moest worden opgelost met:
sudo /usr/sbin/update-command-not-found
PLYMOUTH
Debian komt niet standaard met een grafische splash tijdens het opstarten. Is ook eigenlijk niet nodig. Om toch de splash aan de praat te krijgen moet je eerst plymouth installeren met:
sudo apt-get install plymouth-drm
Volg daarna de stappen die hier staan beschreven.
Als je een NVidia grafische chip hebt en de non-free drivers gebruikt moet je de stappen volgen die ik op de Debian User Forums heb beschreven.
Na al deze moeite (alles voor een lullig opstartscherm) bleek dat ik in plymouth de periodieke bestandssysteemcontroles tijdens de start niet meer kon annuleren met CTRL-C. Dat kan behoorlijk lastig zijn als je haast hebt en er een partitie van 2GB gechecked moet worden, je wordt dan gedwongen om erop te wachten.
Omdat ik toch perse een plymouth scherm wil zien tijdens de start heb ik maar een script geschreven dat na de start kijkt of er binnen vijf reboots bestandssyteemcontroles moeten worden uitgevoerd. Het script voorziet in een optie om de “mount count” van de partities te verlagen waardoor een controle kan worden uitgesteld. Ook voorziet het in een optie om de computer te herstarten en meteen een geforceerde controle van alle partities uit te voeren.
Dat script kun je hier downloaden
Sla het script op in je ~/Downloads map en kopieer het naar /usr/local/bin/:
sudo cp ~/Downloads/system-fsckmsg /usr/local/bin/
sudo chown root.root /usr/local/bin/system-fsckmsg
sudo chmod +x /usr/local/bin/system-fsckmsg
Je kunt het script automatisch laten starten tijdens het starten van de desktopomgeving. Kopieer daarvoor de volgende code en zet het in een tekstbestand in ~/.config/autostart/system-fsckmsg.desktop
[Desktop Entry]
Name=Bestandssysteemcontrole
Comment=Melding over bestandsysteem controle...
Type=Application
Icon=terminal
Terminal=true
Exec=system-fsckmsg
APT TRANSLATIONS
Tijdens het uitvoeren van
sudo apt-get update
werden er telkens honderden vertaalbestanden meegenomen waardoor het updaten nogal lang duurde. Dit was op te lossen door de volgende code te plakken in een nieuw bestand /etc/apt/apt.conf.d/99languages :
Acquire::Languages { "environment"; "nl"; "en"; "none"; };
EXTRA SOFTWARE BRONNEN TOEVOEGEN
Debian komt standaard niet met multimedia software waar patenten op rust. Je moet zelf externe bronnen toevoegen in de softwarebronnenlijst. Een handige site daarvoor is de Debian Sources List Generator
Meer Bronnen: Google Talk browser plugin
sudo echo "deb http://dl.google.com/linux/talkplugin/deb/ stable main #Google Talk Plugin Upstream" > /etc/apt/sources.list.d/google-talk-plugin.list
wget -q -O - https://dl-ssl.google.com/linux/linux_signing_key.pub | sudo apt-key add -
De laatste VirtualBox bronnen toevoegen. De repo’s voor Ubuntu Natty werken hier prima:
sudo echo "deb http://download.virtualbox.org/virtualbox/debian natty contrib #VirtualBox Upstream" > /etc/apt/sources.list.d/virtualbox.list
wget -q http://download.virtualbox.org/virtualbox/debian/oracle_vbox.asc -O- | sudo apt-key add -
UBUNTU SOFTWARE BRONNEN (PPA’s) TOEVOEGEN
Ubuntu pakketten zijn niet altijd compatibel met Debian maar vaak gaat het installeren wel goed. Om eenvoudig Ubuntu PPA’s toe te voegen aan de softwarebronnenlijst heb ik een eenvoudig shell script van ene Anant Shrivastava aangepast dat je hier kunt downloaden.
Sla het script op in je ~/Downloads map en kopieer het naar /usr/local/bin/:
sudo cp ~/Downloads/system-ppa2debian /usr/local/bin/
sudo chown root.root /usr/local/bin/system-ppa2debian
sudo chmod +x /usr/local/bin/system-ppa2debian
Om een Ubuntu PPA toe te voegen voer je bijvoorbeeld dit commando uit:
sudo system-ppa2debian ppa:maccus/ppa
Ja, dat is dus mijn eigen PPA…
Y-PPA Manager is een handig programma om PPA’s mee te doorzoeken. PPA’s toevoegen met dit programma werkt niet onder Debian, maar zoeken lukt wel.
sudo system-ppa2debian ppa:webupd8team/y-ppa-manager
WINE PPA TOEVOEGEN
Wine komt standaard ook niet mee met Debian en is momenteel lastig te vinden. Om de laatste versie te installeren kun je een Ubuntu PPA gebruiken:
sudo system-ppa2debian ppa:ubuntu-wine/ppa
ICEWEASEL vs FIREFOX
Debian levert een gemodificeerde versie van Firefox, Iceweasel genaamd. De enige veranderingen die zouden zijn aangebracht zijn de naam en het logo, dit vanwege merkenrecht. Iceweasel wordt heel wat later ge-update dan Firefox en dat zou een reden kunnen zijn om de originele Firefox te installeren. Dat kan door deze instructies te volgen
DHCP EN INSSERV
Het insserv systeem voor het opstarten van de boot services werkte niet goed. De isc-dhcp-server werd eerder gestart dan network-manager zodat de DHCP server geen netwerk interfaces kon vinden.
Op te lossen door als root de volgende code in het bestand /etc/insserv/override/isc-dhcp-server te plakken:
### BEGIN INIT INFO
# Provides: isc-dhcp-server
# Required-Start: $remote_fs $network $syslog $all
# Required-Stop: $remote_fs $network $syslog
# Should-Start: $local_fs slapd $named
# Should-Stop: $local_fs slapd
# Default-Start: 2 3 4 5
# Default-Stop: 0 1 6
# Short-Description: DHCP server
# Description: Dynamic Host Configuration Protocol Server
### END INIT INFO
Daarna op de commandoregel uitvoeren:
sudo insserv
Als het goed is zijn nu de startup links voor isc-dhcp-server in de /etc/rc.d* directories aangepast.
ACCOUNTING
Als je acct installeert en accounting aanzet is het zaak om als root een bestand /etc/logrotate.d/account aan te maken met de volgende inhoud:
/var/log/account/pacct {
rotate 2
daily
compress
missingok
notifempty}
Als je dat niet doet loopt binnen de kortste keren de /var partitie of de root partitie vol met logbestanden. Dit geldt overigens ook voor Ubuntu.
BACKUP
Omdat Debian Testing een rolling distro is, is het theoretisch mogelijk dat er na een update problemen ontstaan. Vooralsnog schijnt het allemaal behoorlijk stabiel te blijven. Om een indruk te krijgen van de stabiliteit van Debian Testing is er de Debian Quality Assurance – Debian Weather website.
Maar voor de zekerheid is het slim om eens in de zoveel tijd een backup van de root partitie te maken. Dan kan eenvoudig met QT4-FSArchiver.
Om een systeem te herstellen van een backup heb je de ISO nodig om een live rescue disk aan te maken.
Als je het QT4-FSArchiver .deb bestand installeert moet je daarna een symlink aanmaken:
sudo ln -sf "/usr/lib/i386-linux-gnu/liblzma.so.5.0.0" "/usr/lib/i386-linux-gnu/liblzma.so.2"
GNOME SHELL
Debian Testing is inmiddels net als Ubuntu gemigreerd van Gnome2 naar Gnome3. Als je Gnome3 wilt gebruiken zul je zien dat je geen iconen op het Bureaublad meer hebt, en ook niet kunt rechtsklikken op de desktop. Om die functionaliteit weer terug te halen moet je dconf-tools installeren via synaptic of via de commandoregel:
sudo apt-get install dconf-tools
Dan met “dconf Editor” in “org > gnome > desktop > background > show-desktop-icons” aanvinken.
Verder is het handig om de gnome-tweak-tool te installeren voor wat meer mogelijkheden. Zoals ik eerder al opmerkte zijn de nieuwe DE’s lastig naar smaak aan te passen.
sudo apt-get install dconf-tools
XFCE
XFCE heeft een vervelende bug die ervoor zorgde dat telkens een extra conky (systeemmonitor) proces opgestart werd. Dit kon worden opgelost met:
touch ~/.cache/sessions/xfce4-session-computernaam:0
chattr +i ~/.cache/sessions/xfce4-session-computernaam:0
Verder ziet XFCE er momenteel niet echt mooi uit vind ik. Dat komt mede doordat er veel oude GTK2 themes nog niet geport zijn naar GTK3 versies. Als je compiz als windowmanager gebruikt icm het Evolve GTK2/GTK3 theme zien in ieder geval de vensters er iets beter uit (En ja, compiz vereist dan weer 3D grafische hardware):
sudo ppa2debian ppa:satyajit-happy/themes
sudo apt-get install compiz-gtk compizconfig-settings-manager
Om compiz te gebruiken onder XFCE kun je een starter aanmaken onder “Instellingen > Sessie en Opstart > Toepassing autostart > Toevoegen”
Naam: Compiz
Beschrijving: Start Compiz window manager...
Opdracht: compiz --replace
Dan opnieuw inloggen ec dan kun je onder “Instellingen > CompizConfig Instellingen Beheerder” compiz naar smaak aanpassen…
CONKY MET GNOME SHELL / XFCE 4.8 / COMPIZ
De Conky systeemmonitor gebruikt bij iedere windowmanager weer andere instellingen. Dit zijn de instellingen in ~/.conkyrc die bij mij goed werken:
Dit zijn standaardwaarden voor alle drie de onderstaande varianten:
double_buffer yes
no_buffers yes
own_window yes
own_window_transparent yes
own_window_hints undecorated,below,sticky,skip_taskbar,skip_pager
Extra waarden voor Gnome Shell:
own_window_type conky
…voor XFCE 4.8 met compositing ingeschakeld:
own_window_type desktop
own_window_argb_visual yes
own_window_argb_value 255
…en voor Compiz met XFCE 4.8:
own_window_type normal
own_window_argb_visual yes
own_window_argb_value 255
SNELHEID
Toen ik eindelijk alle onregelmatigheden had verholpen en XFCE en Gnome geconfigureerd waren viel de snelheid van het systeem me in eerste instatie wat tegen. Zware applicaties als Iceweasel startten nogal traag op, veel langzamer dan onder Ubuntu Lucid. Daarom voerde ik wat simpele benchmarks uit:
- Het omzetten van een 720p AVCHD videoclip naar DNXHD:
time ffmpeg -i ~/input.mov -vcodec dnxhd -b 115M -mbd rd -threads 2 -f mov -acodec copy ~/output.mov
Ubuntu Lucid met 64bit 2.6.32 kernel: 3 minuten 37 seconden
Debian Wheezy met 32bit PAE 3.0.1 kernel: 3 minuten 29 seconden
- Het omzetten van 144 RAW foto’s naar TIFF formaat met een RAW converter:
Ubuntu Lucid met 64bit 2.6.32 kernel: 24 minuten 30 seconden
Debian Wheezy met 32bit PAE 3.0.1 kernel: 23 minuten 31 seconden
- Een listing van het complete systeem:
ls -lR /
Ubuntu Lucid met 64bit 2.6.32 kernel: 5 minuten 23 seconden
Debian Wheezy met 32bit PAE 3.0.1 kernel: 5 minuten 22 seconden
- Vlak daarna weer precies dezelfde listing uitgevoerd:
Ubuntu Lucid met 64bit 2.6.32 kernel: 2 minuten 57 seconden
Debian Wheezy met 32bit PAE 3.0.1 kernel: 4 minuten 7 seconden
Tot mijn verbazing is de 64bit kernel in sommige gevallen zelfs trager dan de 32bit PAE kernel.
Het trage opstarten van applicaties zal dus niet aan de kernel liggen.
Daarna heb ik Gnome Shell en gdm3 en zoveel mogelijk andere Gnome software verwijderd en lightdm als display manager ingesteld zonder achtergrond-wallpaper. De applicaties starten nu een stuk sneller, dat heeft dus blijkbaar geholpen. Misschien dat er tijdens het opstarten van GDM3/XFCE ook overbodige Gnome services werden ingeladen?
LIGHTDM
Om lightdm zonder wallpaper in te stellen kun je als root de volgende regel toevoegen aan /etc/lightdm/lightdm-gtk-greeter.conf:
background=#BBBBBB
Om lightdm zo in te stellen dat tijdens de login een default gebruiker wordt getoond pas je het bestand /etc/lightdm/lightdm.conf aan (onder de [Seat Defaults] sectie):
greeter-hide-users=false
Om de default sessiekeuze tijdens de login in te stellen op XFCE:
user-session=xfce
BESCHIKBAARHEID VAN APPLICATIES
De Debian repositories bevatten 29000 software pakketten dus dat zit wel goed. De meeste pakketten die ik onder Ubuntu gebruikte zijn beschikbaar, op enkele uitzonderingen na:
apparmor (is te vervangen door selinux)
apturl
clipgrab (evt vervangen door abby)
converseen
gmailwatcher
indicator-applet-session (obsolete Gnome2 feature?)
kino (is te vervangen door kdenlive)
nautilus-terminal
thunar-thumbnailers
vineyard
