(Шуткo, Шутo Opизapи, Cкoпje, Maкeдoниja)

Click here for an ENGLISH TRANSLATION of this article…

Video-opnamen van Herdelezi ofwel Djurdjevdan, in Šutka (Šuto Orizari). Šutka ligt bij Skopje, Macedonië en is één van de grootste Roma dorpen ter wereld.

Herdelezi is het belangrijkste feest voor Roma uit voormalig Joegoslavië, en markeert het begin van de zomer. Voorafgaand aan de eerste dag van de viering houden de Roma een voorjaarsschoonmaak en verven sommigen hun huis opnieuw.

De Roma in Macedonië zijn voornamelijk moslims maar vreemd genoeg zijn ze tijdens de eerste dag van Herdelezi bij de orthodox christelijke Sveti Jovan kerk in Skopje te vinden. Het is daar een behoorlijke drukte, met muzikanten en datende pubers. Veel Roma komen hier om van de heilige bron te drinken, dat zou gezondheid en geluk brengen in het komende jaar. Gezien de gezondheidstoestand van Roma in de Balkan denk ik niet dat het water erg geneeskrachtige eigenschappen bezit.

De schapen en lammeren in Šutka hebben die dag minder geluk, zij worden overal midden op straat massaal geslacht, waardoor sommige straten zo ongeveer in een rivier van bloed veranderen. De video bevat daarvan opnamen, wie dat niet zit zitten moet dan ook maar niet kijken. Het is zoals de dingen gaan in Šutka. Voor degenen met een sterke maag staat hier de brute versie van het filmpje…

Op het voetbalveldje in het midden van het dorp is tijdens Herdelezi een Lunapark opgesteld. Aan het eind van de feestweek, op de vierde dag, wordt daar een concert gehouden door verschillende Roma-zangers, met als backing band de “Mladi Kristali” oftewel “Jonge Kristallen”, zoals ze zichzelf noemen, die een soort Rom-pop ten gehore brengen. De soundchek van Mladi Kristali kun je hier zien. Roma muzikanten in Šutka verdienen vaak een dikke boterham. Zo’n 30 procent van de zangers op de Macedonische TV is afkomstig uit Šutka, en wonen daar in grote protserige huizen op een steenworp afstand van bijna-krotwoningen. Eigenlijk zijn die Roma zangers de Andre Hazessen van de Macedonië. Het is op TV in ieder geval veel sentimentele kitsch wat de klok slaat, men speelt als rechtgeaarde broodmuzikant uiteraard wel wat de klant wil horen.

Klik hier om het filmpje te bekijken…

Klik hier om een video van Mladi Kristali in Shutka te bekijken…

Klik hier om foto’s van Shutka in 2007 te bekijken…

Klik hier om foto’s van Shutka in 2004 te bekijken…

NB: Andere beschrijvingen van Šutka kun je vinden op de site van Garth Cartwright en Joyce van Belkom