Roemenië – De Roma-wijk in Clejani en de Roma-paleizen in Buzescu.

31 Augustus / 2 September 2007

Klik hier om de fotoserie te bekijken…

Clejani (spreek uit: kleezjan) is een dorpje 40 km ten westen van Boekarest. Het is de thuisbasis van de zigeunerband Taraful Haiducilor, ofwel Taraf de Haïdouks, wat vrij vertaald ‘Band of Outlaws’ betekent. De Taraf zijn in 1990 ontdekt door twee Belgen en genieten sindsdien wereldfaam, zelfs tot aan een optreden op Johnny Depp’s verjaardag voor 300.000 dollar toe. Dientengevolge is Clejani in Roemenië een begrip geworden, en weet bijna iedere Roemeen van het bestaan van Clejani. Maar eigenlijk is de band voor Roemeense begrippen niet zo heel bijzonder, omdat veel dorpen in Wallachië allemaal hun eigen Tarafs herbergen, die qua muzikale virtuositeit vaak niet onderdoen voor Taraful Haiducilor. De Haïdouks hebben dus gewoon geluk gehad.

Als je de Roma-Mahala van Clejani binnenloopt kun je je absoluut niet voorstellen dat hier een wereldberoemde band vandaan komt, het is nog net geen sloppenwijk, en al helemaal geen Beverly Hills. Men is hier inmiddels wel een beetje aan vreemdelingen gewend, want al bij de eerste straathoek wordt ons toegeroepen “Taraf? Taraf? Musica?”, men regelt dan wel even een band die voor je speelt, dat kost je dan zo’n 25 euro. Dat hebben we maar beleefd afgeslagen. Ook lopen er drommen kinderen om ons heen, soms bedelend om geld, die allemaal tegelijk op de foto willen en het fotograferen bijna onmogelijk maken. Nina Sandu, die goed Frans spreekt, vertelt ons dat hier sinds de ‘rise to fame’ van de Haïdouks regelmatig journalisten en musicologen langskomen. En nu dus ook fotografen, en daar moet natuurlijk zoveel mogelijk van worden geprofiteerd.

Het toeval wilde dat tijdens ons bezoekje aan Clejani er net een bruiloftsfeestje aan de gang was. Nou ja, het was al twee weken aan de gang, maar het was wel de laatste dag. De bruid en bruidegom waren veertien en zestien jaar. Kinderhuwelijken zijn traditie bij de Roma, en het wordt door de Roemeense regering, hoewel officieel verboden, oogluikend toegestaan.

Nog een toevalligheid was dat op hetzelfde feestje Nicolae (Nicu) Voce, de zanger/accordeonist/percussionist van de – *bijna* wereldberoemde band – Mahala Rai Banda een paar deuntjes meezong met de gelegenheidsband: Taraf Titanic. Nicu komt ook uit Clejani, maar woont tegenwoordig in een veel te krappe flat in Boekarest, samen met zijn vrouw en kind en zijn verzameling accordeons.

Buzescu, ook zo’n gehucht met veel Roma bewoners, ligt 60 km ten zuidwesten van Boekarest. In Buzescu komen zelden vreemdelingen. In eerste instantie is er niets bijzonders te zien aan Buzescu als je uit de trein stapt, totdat je de hoofdstraat inloopt. Aan beide kanten van de hoofdstraat staan enorme protserige kitsch-paleizen van de stinkend rijke afdeling van de Roma gemeenschap. Dit zijn dus Roma die vele malen rijker zijn dan de gemiddelde autochtone Roemeen, en wat hen betreft zal iedereen dat weten ook! De paleizen liggen echter op een vreemde locatie, Buzescu ligt in een totaal oninspirerende omgeving, met hier en daar een ezel of een paard op een uitgestrekte grasvlakte die tot aan de horizon reikt, waardoor het toch een soort Disneyland op de maan lijkt. Men is nog steeds flink paleizen aan het bouwen in Buzescu, dat belooft wat voor over tien jaar…

De huiseigenaren hebben als favoriete bezigheid het opzichtig op straat rondhangen voor hun paleis en hun dure auto, in keurig pak gestoken en met grote sombrero’s op hun hoofd. Buiten de hoofdstraat woont de gewone boerenbevolking, die schijnbaar op geen enkele manier meeprofiteert van de rijke dorpskern. De wij-cultuur van delen en bijdragen die de Roma volgens onderzoekers e.d. hebben, geldt blijkbaar toch niet zo heel sterk in Buzescu…

Klik hier om de fotoserie te bekijken…

#Update: Ik heb me altijd afgevraagd hoe die huizen er van binnen uit zien. Zeer waarschijnlijk zoals in deze fotoserie Gypsy Interiors van Carlo Gianferro.