Op 17 December 2010 werd, hoewel de gebedsruimte nog niet af was, de Essalam Moskee in Rotterdam geopend. Het is de grootste moskee van Nederland.
Klik hier om de fotoserie te bekijken…
Reageren
Rumba en Rasqueado
Filmische impressie (23 minuten) van de zigeunerbedevaart in Les Saintes-Maries de la Mèr, in zuid Frankrijk, met veel live flamenco en rumba gitana muziek.
Les Saintes Maries de la Mèr is een dorp in de moerasdelta Camargue in het zuiden van Frankrijk. Het inwonertal is +/- 2500, en zwelt in het toeristenseizoen aan tot zo’n 50.000.
Elk jaar worden daar op 24 en 25 Mei twee katholieke processies gehouden, waarvan de eerste wordt bijgewoond door duizenden Kalé Gitans en Manouches. Ze komen voornamelijk uit Spanje, Frankrijk en België afgereisd. In Stes Maries staat in een crypte een houten beeld met negroïde uiterlijk, die een heilige dienstmeid uit Egypte moet voorstellen. Deze “Sara e Kali” is de zwarte beschermheilige van de Roma (zigeuners) in West Europa. (Maar gezien de recente ontruimingen van Roma kampen in Frankrijk door Sarközy denk ik dat deze Sint Sarah tegenwoordig andere heiligheden aan haar hoofd heeft). Het beeld wordt uit de crypte gehaald en in een processie naar de zee gedragen, begeleid door Gitans, Gardiens (bejaarde cowboys) op Camargue-paarden, en hordes toeristen. Dit gebeuren wordt overigens niet erkend door het Vaticaan en volgens Roma schrijver Ronald Lee is dit een Indiaas ritueel dat in een christelijk jasje is gegoten door de Gitans.
Vroeger, tot in de jaren zeventig, kwamen de Spaanse zigeuners hier nog naartoe in houten roulottes (pipo wagens). Toeristen waren er toen bijna niet, de Gitans droegen nog traditionele kledij en de kinderen hadden vieze gescheurde kleren, vervilt haar en snottebellen. Als ik tenminste de foto-expositie moet geloven die ik bij het toeristenburo van Stes Maries zag, waarin nogal wat Roma kinderen op die manier werden geportretteerd. Tegenwoordig komen ze bij duizenden in superdeluxe campers en caravans. Hun kinderen dragen schone kleren, kunnen de hele dag cola drinken en hamburgers eten, en hebben tegenwoordig allemaal een mobieltje of smartphone. Dat gaat dus de goed kant op.
De Gitans zijn reeds een week voordat de processie plaatsvindt aanwezig, en transformeren het dorp in een grote camping. Rondreizen doen Gitans nog maar zelden. De trip naar Stes Maries is het zigeuner equivalent van een korte vakantie met het hele gezin. De hele week wordt er gefeest, gegeten, gedronken en door de meer gelovig aangelegde Gitans gebeden. Op de zigeunermarkt kun je goedkope rommel kopen, kleding, huishoudelijke zooi, CD’s, gegraveerde zakmessen etc. Een relatief nieuw fenomeen zijn de Roemeense muzikanten die behoorlijk populair zijn bij de toeristen, en hun best doen om tussen de bedrijven door wat damestoeristen te versieren. Er wordt veel in de kroegen en restaurants gemusiceerd door flamenco gitaristen die Rumba Flamenca ofwel Rumba Gitana ten gehore brengen, de stijl van de streek. Ook Manitas de Plata, semi-flamenco gitarist van wereldfaam, komt steevast opdagen en doet ‘s avonds een optreden in een van de restaurants. Overdag heeft hij het druk met zijn sterstatus te bevestigen door handtekeningen uit te delen.
Ergens aan het Étang des Launes, het meer dat aan het dorpje grenst en waar een hele sliert caravans langs staat opgesteld, wordt ieder jaar het laatste nog overgebleven kampvuur gehouden. Weliswaar wordt de ervaring ook hier versneden met de aanwezigheid van wat toeristen, maar die zie je niet goed in het donker, dus ademt alles nog een redelijk authentieke sfeer. Bij het kampvuur speelt soms Ricao, een lokale zigeuner-singer-songwriter grootheid, en familie van Manitas de Plata. Het is niet altijd duidelijk of Ricao nu wel of niet gaat spelen, omdat hij alleen speelt als hij daar zin in heeft. Hij houdt de spanning er dus een beetje in, en voordat het feest gaat beginnen proberen mensen te weten te komen of Ricao in zijn caravan zijn nagels al aan het bijvijlen is. Ik had mazzel, want deze keer bleek Ricao in een goeie bui en gaf samen met Ramucho – een andere lokale grootheid – en nog 2 andere gitaristen een fantastisch concert weg dat me nog lang zal bijblijven.
Klik hier om het filmpje (23 minuten) te bekijken…
Preview: Rumba en Rasqueado
Dit is de mini-versie van de video over Gitans in zuid Frankrijk. De maxi-versie is 23 minuten geworden en wordt 26 Juni vertoond tijdens het Flamenco Festival in het World Music and Dance Centre Rotterdam. Vertoning om 14.45 & 19.00 uur. Een uur eerder, dus om 13.45 & 18.00 uur wordt een documentaire van Monica Ruiz van Hattem over flamencogroep Primos del Norte getoond. Komt dat zien, komt dat zien! Olé!
Klik hier om de volledige versie van het filmpje (23 minuten) te bekijken…
Roma in Banneux
Ieder jaar komen in Augustus duizenden pelgrims van diverse pluimage naar het Belgische Banneux. Het is een internationaal gebeuren met veel Afrikanen, 2000 Iraakse Armeniërs, en zo’n 3000 Joegoslavische Roma die hier zijn om te feesten, en tussen de bedrijven door ook wat aan Maria-verering te doen. De Roma zijn voornamelijk economische vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië, die inmiddels hun stek in België en omringende landen hebben gevonden.
Maria wordt hier aangeprezen als zou zij de ‘maagd der armen’ zijn, maar ik heb toch de indruk dat de geestelijken de enigen zijn die wat aan haar kunnen verdienen. Suppoosten op het centrale plein waar het mariabeeld staat opgesteld nemen, na betaling van 5 euro, tassen van bezoekers aan, en raken met de tas heel even het beeld aan voor een instant zegening o.i.d. Tijdens de processie in het zigeunerkamp wordt de portemonnaie ook met graagte getrokken voor Maria. Het lijkt erop dat de pelgrims letterlijk ‘verlicht’ weer naar huis gaan.
Degenen die goed verdienen hier zijn de leden van “Duvacki Orkestar Mladi Braka Kadrievi“, een blaasorkestje van Macedonische Roma uit Antwerpen (jaja). Wie graag “een danske placeert” op de klanken van dit orkest zal toch een niet geringe financiële bijdrage aan de feestvreugde moeten leveren, anders staat het orkest binnen de kortste keren bij de buren te spelen. Bijdragen van 50 euro zijn helemaal geen uitzondering. Niet goedkoop die jongens, maar goed, dan heb je tenminste wat, in tegenstelling tot een Maria-bijdrage waar alleen de pastoor beter van wordt…
Sinti
Een kort filmpje van de Bedevaart van de Sinti die elk jaar in Roermond wordt gehouden.
Deze Sinti-bijeenkomst wordt al meer dan 25 jaar georganiseerd door Hannes Weiss, een kleurrijke figuur die inmiddels in de tachtig is. Als je hem door het kamp ziet lopen met zijn lange zwarte leren jas, cowboymodel-hoed, en grijze ponytail, zou je zweren dat er een personage uit de Blueberry-strip tot leven is gekomen.
Er waren dit jaar zo’n honderdtien wagens. Aan Weiss is het dan de taak om iedereen in het gareel te houden. Zo moet na twaalven iedereen in het kamp gaan slapen. En als Hannes dat zegt dan is er niemand die het waagt om daar tegenin te gaan. Wat dat betreft is de boel strak geregeld bij de Sinti.
Een opvolger voor de hoogbejaarde Weiss die de bedevaart zou kunnen organiseren is er momenteel niet. Zo’n opvolger moet namelijk wel aan bepaalde eisen voldoen, die voor de gemiddelde Hollander niet zo voor de hand liggend zouden zijn. Een vrouw kan het alvast niet zijn, want de Sinti nemen niet zo snel iets aan van vrouwen. En ook zou die opvolger toch minstens een jaartje of zestig moeten zijn, want broekies van onder de zestig hebben geen autoriteit in Sinti-kringen. Er is dus een kans dat dit een van de laatste Sinti-bijeenkomsten in Roermond is geweest.
Klik hier om het filmpje te bekijken…
Klik hier om de fotoserie uit 2005 en 2007 te bekijken…
Klik om de fotoserie van de Sinti bedevaart in Banneux te bekijken…
